نيست . وكيلان در دوره‌هاى پيشين نيز فعاليت‌هاى سياسى - اجتماعى داشتند . دستگيرى وكيلان متعدّد توسط حكومت بنى عبّاس ، حاكى از اثرگذارى نقش سياسى - اجتماعى آنان در ميان شيعيان است . زندانى شدن چند وكيل در متون تاريخى ، مطرح شده است : على بن جعفر همانى ، وكيل امام هادى عليه السلام ، « 1 » محمّد بن فرج ، وكيل ديگر امام هادى عليه السلام ، « 2 » ابو هاشم جعفرى ، « 3 » ابو على بن راشد ، عيسى بن جعفر بن عاصم و ابن بند . « 4 » حتىحسين بن روح نوبختى وكيل سوم كه جايگاه سياسى - اجتماعى ويژه‌اى در جامعه و حتّى در دربار خلافت داشت نيز دستگير شد و مدّتى را در زندان گذراند . 2 - 4 . حفاظتى يكى از مهم‌ترين كاركردهاى نهاد وكالت ، ايجاد لايهء پوششى و پديد آوردن سپر حفاظتى براى امام عليه السلام بود . مصونيّت امام عليه السلام و جايگاه امامت از گزند دشمنان ، از مهم‌ترين وظايف نهاد وكالت ، محسوب مىشود . از جانب ديگر ، نهاد وكالت ، به سبب گستردگى تشكيلات و ارتباط نظام‌مند و مخفى ، زمينهء مصونيّت شيعيان را نيز فراهم مىكرد تا حكومت ، كمتر متعرّض افرادى شود كه در پى ملاقات با امام عليه السلام بودند و يا جاسوسانى كه در پى شناسايىِ افراد مرتبط با امام و ناحيهء امامت بودند ، نتوانند متعرّض مردم شوند . كاركرد نيابتى نهاد وكالت در پيگيرى مباحث مرتبط با امام و امّت ، در زمان حضور امام عليه السلام ، سبب مراجعهء كمتر شيعيان به امام عليه السلام مىشد و كاهش مراجعات ، سبب مصون ماندن امام عليه السلام از اتّهام تشكيل گروه مخالف مىگشت . همچنان كه

--> ( 1 ) . رجال الكشّى : ج 2 ص 865 ح 1129 . ( 2 ) . الكافى : ج 1 ص 500 ح 5 . ( 3 ) . الخرائج و الجرائح : ج 2 ص 682 ح 1 . ( 4 ) . الغيبة ، طوسى : ص 212 ، رجال الكشّى : ج 2 ص 863 ح 1122 .